Beleidsplan

Samen verder

Ondernemingsplan Inloophuis ’t Anker

1. Visie/Inleiding

Het blijkt, dat in Nederland het aantal gevallen van kanker steeds meer toeneemt. Het gaat hier om ongeveer 70.000 nieuwe gevallen per jaar, dus ongeveer 0,4% van de bevolking. De verwachting is, dat dit rond 2015 meer dan 0,5% zal zijn.

Kanker is na hart- en vaatziekten nog steeds de belangrijkste doodsoorzaak. In 2004 overleden in Nederland 39.000 mensen aan kanker, 25% van alle sterfgevallen.

Door een steeds vroegere diagnosestelling en verbeterde medische behandeling is de levensverwachting van kankerpatiënten toegenomen. De zgn. overlevingskans (dat wil zeggen na 5 jaar nog in leven) bedraagt thans 60%. Daardoor groeit het aantal mensen, dat kanker heeft gehad.

Kanker zet het leven van hen, die er mee worden geconfronteerd volledig op zijn kop. Daarbij komt, dat onder invloed van intensieve behandelingen, zoals chemokuren en bestralingen, men zich uitermate ziek voelt, gecombineerd met de confrontatie van een totaal andere levensverwachting.
Er ontstaat een levenscrisis, waarin in de eerste plaats het eigen leven opnieuw moet worden ingericht. De partners en overige familieleden ondervinden daarvan ook de gevolgen. Hierbij komt nog, dat men door vermoeidheid in een sociaal isolement kan komen.

In de gegeven situatie mag worden gesteld, dat de reguliere gezondheidszorg overwegend somatisch is ingericht. Tijdens de klinische behandeling adviseren artsen en overige deskundigen bij het nemen van belangrijke beslissingen. Ook kan de nodige psychische ondersteuning worden gegeven.
Echter, …………. na thuiskomst blijkt het moeilijk het heft weer in eigen hand te nemen. Er ontstaat een duidelijke behoefte aan hulp en/of begeleiding.
De huisarts kan dit natuurlijk geven, maar is beperkt in zijn tijd en mogelijk niet direct gericht op deze bijzondere vorm van hulpverlening.
Er zijn ook diverse therapeuten en instanties, die zich bezig houden met hulpverlening, gericht op oncologische problematiek. Helaas zijn de diverse mogelijkheden voor behandeling wat ondoorzichtig en verspreid en daardoor niet altijd makkelijk “bereikbaar”.

Het gevolg is, dat onze huidige maatschappij onvoldoende voorziet in noodzakelijke (psycho-sociale) hulp voor mensen met kanker, niet alleen tijdens het ziekteproces, maar zeker daarna. Hierdoor heeft deze (nog steeds groeiende) groep mensen het gevoel aan hun lot te zijn overgelaten.

Het is juist deze “leegte”, die het Inloophuis ’t Anker wil invullen. 

De Stichting “Inloophuis ’t Anker” stelt zich ten doel de kwaliteit van het leven van mensen met kanker (en hun naasten) zo goed mogelijk te helpen handhaven, dan wel te verbeteren, waardoor gezegd kan worden, dat men “Samen verder” kan. (met leven wordt bedoeld “Ontwaken, Bewustzijn”)
Een laagdrempelige, informele ontmoetings- en ontspanningsplaats, waar men zich, als gast, welkom voelt, is daarbij het hulpmiddel.

2. Missie

Vanuit deze visie is het belangrijk, dat het Inloophuis laagdrempelig is en bereikbaar voor allen in de naaste omgeving. Hier kan door het creëeren van voorwaarden en mogelijkheden worden ontdekt en ervaren, dat er ondanks kanker “het LEVEN nog steeds ZIN” kan hebben.

Daarom is het Inloophuis voor iedereen vrij toegankelijk. Vanuit de maatschappelijke tendens naar het hernemen van de eigen verantwoordelijkheid voor lichamelijke en geestelijke gezondheid en het zoeken naar een eigen leefstijl en wellness-ervaringen kunnen noodzakelijke activiteiten, zoals het verkrijgen van informatie, lotgenotencontacten, workshops, creatieve activiteiten, etc, meehelpen om op een andere wijze met kanker en de gevolgen daarvan om te gaan en zo een leven met kanker weer zin te geven en bewuster te “leven”.

In een beschutte omgeving wordt de gasten de gelegenheid geboden weer even op adem te komen en “bij te tanken”. Een plek, waar mensen mogen zijn, zoals zij zijn. Een plek, waar wat afleiding en ontspanning kunnen vinden. Een plek om oplossingen te zoeken en te vinden voor de problemen, waar zij tegen aan lopen. Juist door dit samen te doen en met steun van lotgenoten en vrijwilligers komen mensen weer langzaam tot bloei. Hoe lang of hoe kort ook.

3. Doelgroep

3.1. De omvang van het kankervraagstuk

Volgens informatie van KWF Kankerbestrijding zal het aantal nieuwe gevallen van kanker de komende 10 jaar fors toenemen. Werden in 2000 bijna 66.000 nieuwe gevallen van kanker geregistreerd, in 2015 zal dit zijn opgelopen tot zo’n 100.000. Een stijging van niet minder dan 40% (!). Een belangrijke oorzaak is de toenemende vergrijzing van de bevolking. Ook het vroeger detecteren van kanker zal aan deze stijging bijdragen. Tegenover het stijgend aantal nieuwe gevallen van kanker staat gelukkig een toenemende kans op overleving van deze ziekte. Het aantal mensen, dat kanker heeft of heeft gehad, neemt daardoor sterk toe, van ong. 450.000 in 2005 naar bijna 700.000 in 2025. Daardoor neemt de zorgvraag belangrijk toe en komt ook op een ander terrein, de nazorg, te liggen. Mensen raken door een ziekte als kanker hun onbevangenheid kwijt. Ook al is men officieel “genezen”verklaard, toch blijven velen de angst houden, dat de ziekte weer terugkomt. Deze verbeterde kans op overleven kan echter niet voorkomen, dat het aantal sterfgevallen door kanker de komende 10 jaar aanzienlijk zal stijgen.

3.2. Ontwikkelingen binnen de gezondheidszorg

De gezondheidszorg is de laatste decennia ingrijpend gewijzigd. Huisartsen en specialisten hadden vroeger veel meer tijd voor hun patiënten. Nu is er een tekort aan doktoren, volle wachtkamers en lange wachtlijsten, waardoor de aandacht vooral uitgaat naar de bestrijding van de ziekte. Een groot deel van de opvang en zorg van chronisch zieken komt thans neer op de mensen in de directe omgeving van de zieke (mantelzorg). Naar verwachting zal de druk op de mantelzorg steeds groter worden. Het Inloophuis ’t Anker kan door haar activiteiten de mantelzorg mede ontlasten.

De dienstverlening van inloophuizen voor mensen met kanker en hun naasten is een schakel in de zorgketen rondom mensen, die met kanker te maken hebben. Deze zorgketen kent voor de zorgvrager de volgende stadia:
a. Bij het manifest worden van de ziekte is de huisarts vanuit de medische hoek het eerste aanspreekpunt, terwijl deze ook kan worden ondersteund door kankerpatiëntenverenigingen en inloophuizen, die mede een basis kunnen leggen voor de vereiste psycho-sociale zorg,
b. Tijdens de behandeling is het de medisch specialist, die het aanspreekpunt is, samen met de psycho-sociale zorgverlener van het ziekenhuis, dan wel de 1e lijns-zorg, of therapeutische centra. Ook hier weer kan de nodige steun worden ontvangen van huisarts, thuiszorg, mantelzorg, kankerpatiëntenverenigingen en inloophuizen,
c. Indien er behoefte is aan psycho-sociale (na)zorg en/of informatie, dan zijn het al deze zorgverleners, die ieder op zijn eigen wijze aan deze vraag kan voldoen,
d. Indien daar geen behoefte aan is, dan is er in voorkomende gevallen nog altijd de huisarts, terwijl er ook nog een zeer breed aanbod is van kennis en informatie,
e. Indien de betrokken zorgvrager in een terminale fase zou terechtkomen, dan kan vanuit de medische hoek aan deze opsomming nog de hospice-, c.q. de verpleeghuisarts aan worden toegevoegd, terwijl bij de basale psycho-sociale zorg het hospice en de vereniging terminale ,
zorg (bijv. de Stichting Vrijwilligerszorg Thuis Sterven Vecht en Venen) ook een rol kunnen spelen,
f. Bij het proces van rouwverwerking zullen aan de basale kant de thuiszorg en vrijwilligersorganisaties als Humanitas een rol kunnen spelen, naast die van het inloophuis.

Gelet op de verwachte sterke groei van het aantal mensen met kanker zal de vraag naar basale psycho-sociale ondersteuning verder toenemen. De inloophuizen bieden deze ondersteuning aan mensen met kanker, hun naasten en nabestaanden. De ondersteuning richt zich op het verwerken van het ziekteproces en de gevolgen van de behandelingen en op het vergroten van de zelfredzaamheid. Daardoor kan men, na verloop van tijd, de draad van het leven weer op eigen kracht oppakken. Inloophuizen zijn ontmoetingsplaatsen met een divers, vraag gestuurd en op de regio afgestemd aanbod.

3.3. Behoefte aan lotgenotencontact

Uit diverse onderzoeken van prof. dr. A.T.H.Pruyn blijkt, dat er bij de helft van de mensen met kanker behoefte bestaat aan contact met mensen, die hetzelfde hebben meegemaakt. Volgens Pruyn is lotgenotencontact gebaseerd op sociale vergelijking. Door jezelf te vergelijken met een ander, zie je, dat je niet de enige bent, dat anderen zich er ook hebben doorheen geslagen, dat bang zijn eigenlijk heel normaal is, dat er nog een gewoon leven na kanker mogelijk is.
Sociale vergelijking relativeert de eigen problemen en situatie. Wetenschappelijk onderzoek naar de effecten van lotgenotencontact toont aan, dat lotgenotencontact resulteert is minder angst, minder neerslachtigheid, minder psychische klachten en een verhoging van het gevoel van eigenwaarde (het sterkst in de periode van behandeling en bij terugkeer van de ziekte). Tevens neemt de onzekerheid af, mits naast lotgenotencontact ook belangrijke informatie van de medisch specialist wordt verkregen.

3.4. Het verzorgingsgebied Inloophuis ’t Anker

Het verzorgingsgebied van ’t Anker bestrijkt de regio tussen de steden Amsterdam, Hilversum, Utrecht, Woerden, Alphen a/d Rijn en Haarlem (reisafstand ongeveer een half uur en een straal van 25 à 30 km. rond Mijdrecht). In deze regio wonen in totaal ongeveer 750.000 mensen. Jaarlijks wordt bij om en nabij 2.750 mensen kanker geconstateerd. Op basis van de beschikbare cijfers hebben ongeveer 16.000 mensen al langer kanker. Inclusief naasten bedraagt de doelgroep naar schatting meer dan 30.000 mensen. Een verwachte groei met 40% betekent dat het aantal nieuwe gevallen van kanker in het verzorgingsgebied kan oplopen naar 3.850. Door deze groei en de verbeterde behandelingen zullen ook meer mensen met kanker kampen met de lichamelijke, emotionele en/of sociale gevolgen van hun ziekte. Ook leven veel ex-kankerpatiënten (ondanks het feit dat ze zijn genezen) nog jaren met de gevolgen van hun aandoening. Voor ’t Anker ligt daar een belangrijke taak deze mensen, maar ook hun naasten zo goed mogelijk op te vangen.

(Noot: Hoewel hier een verzorgingsgebied is weergegeven met een straal van 30 k, rond Mijdrecht, moet worden gesteld, dat het verzorgingsgebied in werkelijkheid kleiner is. Natuurlijke grenzen, zoals de rivier de Amstel, leveren barrières op om naar het Inloophuis te komen. Vervoersmogelijkheden zijn ook een belangrijk uitgangspunt. Reeeler lijkt het om het verzorgingsgebied aan de westkant af te bakenen bij de Amstel en aan de oostkant langs de rijksweg A-2 van Abcoude tot Breukelen, noordelijk vanuit Uithoorn, via Amstelveen naar Abcoude en aan de zuidkant van Breukelen via Woerden naar Noorden, Nieuwkoop en NIeuwveen weer naar Uithoorn. Vanuit dit verzorgingsgebied kan dan op een drietal medische centra worden teruggevallen, te weten het ziekenhuis in Amstelveen, het AMC te Amsterdam ZO en het Hofpoort Ziekenhuis te Woerden.)

3.5. Doelstellingen

Tegen deze achtergrond van de toenemende problemen in de zorg en de gesignaleerde behoeften van mensen met kanker en hun naasten zijn we vast van plan de activiteiten van Inloophuis ’t Anker verder te ontwikkelen en uit te bouwen.
Daarbij kiezen wij er bewust voor om geen therapievormen aan te bieden. Mensen met kanker moeten al zo veel, met name gedurende de periode van behandelingen. Het inloophuis wil hen in een ongedwongen sfeer juist die ontspanning bieden, die is aangepast aan hun behoeften en mogelijkheden. Als blijkt dat een gast meer hulp nodig heeft, dan hij of zij op dat moment krijgt, dan zal hij of zij worden doorverwezen naar professionele hulpverleners of instanties.
Het beleid is gericht op de realisatie van de volgende doelen:
de gasten op te vangen door het bieden van ontspanning en lotgenotencontact om hen op deze wijze te helpen zo goed mogelijk met kanker verder te leven,
 de mogelijkheid voor het op termijn ontvangen van 3000 bezoeken op jaarbasis in 2010, waarbij kan worden aangegeven, dat in 2013 reeds 2500 bezoeken zijn geregistreerd.

4. Beroepshouding

De beroepshouding dient in principe professioneel te zijn, waarbij men zich eerder mens- en levensgericht dient op te stellen, dan klachtgericht. Deze visie vraagt om een voortdurende reflectie op het eigen handelen en op de reactie van de gast.
Communicatie is hierbij een essentieel onderdeel:
• aanvoelen (vanuit intuïtie en ervaring),
• invoelen (empathie: cognitief en emotioneel)
• begrijpen (waarnemen en voelen),
• meevoelen (sympathie) en
• onvoorwaardelijke acceptatie
Deze elementen dienen duidelijk een vereiste in de houding van de vrijwilliger.

Het creeeren van een sfeer van vertrouwen, veiligheid, geborgenheid en echte verbinding is van wezenlijk belang.

5. Werkwijze/Diensten

• toegang (omschrijving doelgroep)

Het Inloophuis ’t Anker fungeert als centraal punt in de regio voor mensen met kanker en hun naasten. Afhankelijk van het individuele behoefteniveau worden mogelijkheden gecreëerd en voorwaarden, zodat men zelf kan ontdekken, dat men ondanks kanker toch weer “ZIN in het LEVEN” kan krijgen en hebben.
Men kan terecht voor:
 contact en informatie,
 kennis en verdieping,
 cursussen en workshops.
Het Inloophuis is voor iedereen toegankelijk, waarbij geen verwijzing (in welke vorm dan ook) noodzakelijk is voor activiteiten, als verkrijgen van informatie, lotgenotencontact, workshops, creatieve therapieën, etc.

• (financiële) bijdragen

In principe zijn de activiteiten van het Inloophuis gratis. Aan de andere zijde zal immer worden getracht een bijdrage te verkrijgen van zorgverzekeraars, dan wel subsidiërende instanties.

• ontvangst

Men wordt welkom geheten in een gastvrije en warme omgeving door een (deskundige) vrijwilliger/gastvrouw/-heer. Er vindt een kennismakingsgesprek plaats, waarin de behoefte/vraag wordt besproken. Vervolgens wordt voorlichting gegeven over de mogelijkheden van het Inloophuis en eventueel kennismateriaal beschikbaar gesteld.
Gasten kunnen altijd terecht voor contact met lotgenoten of met gastvrouw/-heer. Met name voor alleenstaande gasten kan dit een belangrijke ondersteuning zijn.
Mensen met kanker hebben behoefte aan voorlichting over hun ziekte en hoe daarmee om te gaan. Goed voorgelicht, kunnen mensen beter gefundeerd beslissingen nemen, die in hun stadium van levensbelang zijn.

• begeleiding/behandeling

Het Inloophuis biedt diverse mogelijkheden voor groeps- en individuele activiteiten, zoals:

 gesprekstherapie
In voorkomende situatie wordt de gelegenheid geboden om met een professional te spreken over de eigen situatie. In de meeste gevallen zal dit op aanvraag geschieden.
 creatieve therapie
Het Inloophuis biedt creatieve therapie voor die mensen, die zich niet alleen verbaal willen uitdrukken, of die behoefte hebben aan een andere vorm, bijv. afleiding. Het gaat hier om:
• schilderen
• tekenen
• muziek, koorzang
• drama
• etc.
 fysieke therapie
• ontspanningsoefeningen
• massage
• meditatie
• yoga
• etc.
 workshops en cursussen
Regelmatig zullen workshops en cursussen worden georganiseerd, met als doel (groepen) gasten en/of andere betrokkenen informatie te geven rondom actuele onderwerpen met betrekking tot kanker. Deze workshops worden door interne, dan wel externe professionals, gastsprekers en trainers begeleid.

6. Organisatie

• Rechtsvorm

Het Inloophuis ’t Anker is een instelling met een ideëel doel en maakt derhalve geen winst. Daarom ligt de stichtingsvorm voor de hand. Er kan een onderscheid worden gemaakt in een tweetal stichtingen:
 Stichting Inloophuis

Hierin zullen de normale operationele activiteiten worden ondergebracht, inclusief alles wat daarmede samenhangt (financiën voor de operationele activiteiten, te verwerven onroerend goed, medewerkers, etc.).

 Stichting Vrienden Inloophuis 't Anker

Het bestuur heeft als taak het verkrijgen van gelden door middel van donaties, giften of op andere wijze generen van geldmiddelen. Dit met het doel het ondersteunen van de Stichting Inloophuis 't Anker in haar doelstelling het kunnen  bieden van activiteiten aan mensen die kanker hebben of krijgen.

Door de Stichting Vrienden Inloophuis 't Anker wordt het op die manier mogelijk gemaakt dat de Stichting Inloophuis 't Anker steeds kan blijven voortbestaan en haar doelen weet te realiseren. Door het bestuur van de Stichting zal dan op eerste onderbouwde aanvraag van het bestuur van de Stichting Inloophuis 't Anker een financiële bijdrage worden geleverd zodat haar doesteling steeds kan worden gerealiseerd.

• Personeel (kwalitatief en kwantitatief)

 professional(s)
Hoewel voor een minimum-concept is gekozen, zou het aan te bevelen zijn om in voorkomende gevallen terug te kunnen vallen op deskundigen, bijv. een psychosociaal oncoloog, dan wel een andere achtergrond. Deze kan dan enerzijds coördinatoren en vrijwilligers bijstaan en anderzijds, indien daar vraag naar is, therapeutische behandelingen organiseren.

 coördinatoren
De coördinatoren nemen in feite de dagelijkse gang van zaken voor hun rekening. Zij zorgen voor een goede bezetting op de momenten, dat het inloophuis is geopend, regelen het logistieke traject rond de activiteiten, etc. Maar zij zullen ook moeten zorgdragen voor een juiste opvang van de gasten, direct of indirect.

 vrijwilligers
Beter omschreven als gastvrouw of –heer. Naast het verzorgen van de gasten, in die zin, dat gezorgd wordt voor het natje en droogje, moeten zij in principe ook in staat worden geacht om in voorkomende situatie een eerste opvang te verzorgen. Derhalve zijn contactuele vaardigheden en ervaringen van essentieel belang. Daarnaast zal aan de vrijwilligers begeleiding moeten plaatsvinden door middel van coaching en counseling.

 deskundigen

Indien daar aanleiding toe is, zal een beroep moeten, c.q. kunnen worden gedaan op deskundigen, hetzij in de directe omgeving, hetzij in een van de ziekenhuizen.

 professionaliteit
Vanuit de situatie, dat zowel coördinator als vrijwilliger in staat moet zijn om gasten in hun vragen bij te staan, niet alleen in de zin van een luisterend oor, maar ook in staat moeten zijn, hen te helpen het juiste antwoord te zoeken en te vinden, zal inzicht moeten bestaan in de mate, waarin zij over de nodige vaardigheden bezitten om dit soort processen te begeleiden.

 taken en verantwoordelijkheden
Taken en verantwoordelijkheden van coördinatoren en vrijwilligers zijn in de nodige functie-omschrijvingen neergelegd, evenals de eisen, die aan hen worden gesteld.

• Processen

 vraaggericht i.p.v. aanbodgericht
Hoewel het aanbod van activiteiten goed is om de gasten te leren om te gaan met kanker, moet niet uit het oog worden verloren, dat het Inloophuis primair er is voor lotgenotencontact. Dit houdt in, dat van coördinatoren en vrijwilligers mag worden verwacht, dat zij inventariseren, waar de gasten behoefte aan hebben, zodat het aanbod van activiteiten hierop kan worden afgestemd. Dit is een continue proces.

• Opleidingen

Het op peil houden van vaardigheden van de vrijwilligers, dan wel het uitwisselen van ervaringen wordt als een belangrijke bijdrage gezien aan het bevorderen van de professionaliteit. Dit kan geschieden door middel van speciale cursussen/opleidingen, zowel intern als extern, dan wel via speciaal vrijwilligersoverleg, waar dan een thema behandeld kan worden of ervaringen worden uitgewisseld.

• Aministratie (financieel en personeel)

De administratie en boekhouding worden zo veel als mogelijk centraal verwerkt. Hierop geldt als uitzondering de administratie van de (persoonlijke) gegevens van de coördinatoren en vrijwilligers, alsmede, indien daartoe aanleiding is gegevens over gasten.

• Publiciteit

Los van het feit, dat het Inloophuis zo breed mogelijk binnen de gemeenschap moet worden gepromoot, is het van essentieel belang, dat het inloophuis bekend moet zijn bij de 1e lijns gezondheidszorg. Daar kunnen reeds in een vroeg stadium kankerpatiënten worden geattendeerd op een eerste opvang en contact met (toekomstige) lotgenoten. Huisartsen, mantelzorg, etc. kunnen daarbij een uitermate belangrijke rol spelen.

• Sponsoring

Voor de financiering van de activiteiten van het Inloophuis, en zeker in de situatie van een eigen accommodatie is veel geld nodig. De eigen accommodatie, inclusief inrichtingskosten, alsmede de exploitatie moet voor een aantal jaren worden gegarandeerd. Deze gelden zullen voornamelijk komen uit sponsorgelden en overige bijdragen.

Daarnaast valt te constateren, dat ook zorgverzekeraars in hun aanvullende pakketten gedeeltelijke of zelfs gehele vergoedingen geven voor deze vorm van zorg, waarmee de bredere visie op zorg in een belangrijke mate wordt ondersteund. Dit naast het oog van verzekeraars voor een win-win-situatie. Dit kan een belangrijke bijdrage worden aan de exploitatie van het Inloophuis.

Ook zal een team moeten worden gevormd om sponsors ter interesseren voor een bijdrage aan het Inloophuis. Dit kunnen particulieren zijn, maar ook bedrijven uit de naaste omgeving. Immers, werkgevers worden ook regelmatig geconfronteerd met werknemers, die kanker krijgen.

7. Relatie met de reguliere zorg en andere omgevingsfactoren

De integrale zorg biedt aanvullende therapeutische mogelijkheden en kan een belangrijke plaats innemen op het moment, dat mensen in het ziekenhuis zijn uitbehandeld. Er ontstaat dan veelal een vacuüm, omdat intensieve zorg en begeleiding wegvallen.
En dat op het moment, dat na “genezing” tijd en ruimte moet zijn voor “heling”. In die periode maakt de reguliere zorg veelal gebruik van doorverwijzingen. Dit kan plaatsvinden door de behandelend specialist in het ziekenhuis, of de oncologisch verpleegkundige, dan wel huisarts, zorggroepen of andere instellingen.
Andere activiteiten kunnen zijn: stervensbegeleiding, het ter beschikking stellen van informatie, lotgenotencontact, het geven van workshops, creatieve therapieën, etc. Aan deze activiteiten kan ook worden deelgenomen zonder, dat daarvoor een verwijzing noodzakelijk is.

De conclusie is dan ook, dat het Inloophuis te midden van de bestaande zorg- en andere instellingen en in samenwerking daarmee een zelfstandige plaats verdient en derhalve ook opeist met als doel mensen met kanker zo adequaat mogelijk bij te staan in het proces van heling.

8. Inloophuis ’t Anker maakt deel uit van een landelijke vereniging van 80 inloophuizen, IPSO Inloophuizen genaamd.

IPSO Inloophuizen maakt, tesamen met IPSO Psycho – oncologische Centra, deel uit van de Stichting IPSO (Inloophuizen, Psycho – oncologische Centra, Samenwerken en Ondersteunen).

Mijdrecht, 19 juni 2014